Regular expression (yana regex, regexp) - qidiriş patternini belgilab beruvçi belgilar ketma-ketligi. Odatda regex'lar matn içida qidiruv algoritmlarida sözlarni topiş (find), topiş va almaştiriş (find & replace), hamda kiritilgan ma'lumotni tekşiriş uçun işlatiladi.

Regular expressions'ni ifodalaş uçun bir neça amallar kiritilgan.

Concatenation. Aniq bir sözni ifodalaydi. Boşqa sözlar uçrasa mos kelmagan hisoblanadi.

Or. Işlaşi koddagi or operatori bilan bir xil - | belgisi uning ikki tarafidagi şartdan biri mos kelişini tekşiradi. Masalan, AA|BAAB regex uçun AA yoki BAAB sözlari mos keladi.

Closure. * belgisi bilan ifodalanuvçi amal özidan avvalgi belgi yoki birikmaning nol yoki istalgan miqdorda kelişini belgilaydi. Masalan, AB*A regex'da B yöq yoki birneça marta qatnaşgan sözlar mos keladi: AA, ABA, ABBBBA

Parenthesis. Qavslar bilan ifodalanib, içidagi amalning birinçi bölib işlaşini ta'minlaydi (huddi matematika va dasturlaşdagi kabi). Masalan, (AB)A regex uçun AB yöq yoki bir neça marta qatnaşgan hamda A bilan tugagan sözlar mos keladi: AA, ABA, ABABABA. Agar qavslar qöyilmaganda, ya'ni ABA holatida AA, ABA, ABBBAA sözlarini topgan bölardi.

Amallarning bajariliş tartibi - parenthesis (1), closure (2), or (3), concatenation (4).

Qöşimça amallar

Şuningdek, qulaylik uçun qöşimça amallar ham kiritilgan.

Qulayligi - ba'zi holatlarda uzun regex'ni qisqartirilgan şaklda yoziş imkoniyati borligida. Masalan (A|B|C|D|E)(A|B|C|D|E)* ni qisqaça qilib [A-E]+ körinişida yozsa böladi.

Flags

Character groups

Törtburçak qavs içiga olingan belgilar - belgilar guruhi (character groups) deyiladi. Bunda ulardan biri uçrasa yetarli böladi. Masalan [hc]ello - hello va cello sözlarini topadi. jello, ello sözlari mos kelmaydi.

**Negated character groups **

Character groups bilan bir xil va ^ - negativ (inkor qiluvçi) belgi qöşiladi. Bunda törtburçak qavs içida berilgan belgilar yöq bölsa regex mos keladi. Masalan, [^hc]ello uçun hello va cello sözlari topilmaydi, jello sözi mos keladi.

Multiple range item matçes

Agar berilgan range içidan faqat bitta belgini topiş kerak bölsa ^ va ` Regular expression (yana regex, regexp) - qidiriş patternini belgilab beruvçi belgilar ketma-ketligi. Odatda regex'lar matn içida qidiruv algoritmlarida sözlarni topiş (find), topiş va almaştiriş (find & replace), hamda kiritilgan ma'lumotni tekşiriş uçun işlatiladi.

Regular expressions'ni ifodalaş uçun bir neça amallar kiritilgan.

Concatenation. Aniq bir sözni ifodalaydi. Boşqa sözlar uçrasa mos kelmagan hisoblanadi.

Or. Işlaşi koddagi or operatori bilan bir xil - | belgisi uning ikki tarafidagi şartdan biri mos kelişini tekşiradi. Masalan, AA|BAAB regex uçun AA yoki BAAB sözlari mos keladi.

Closure. * belgisi bilan ifodalanuvçi amal özidan avvalgi belgi yoki birikmaning nol yoki istalgan miqdorda kelişini belgilaydi. Masalan, AB*A regex'da B yöq yoki birneça marta qatnaşgan sözlar mos keladi: AA, ABA, ABBBBA

Parenthesis. Qavslar bilan ifodalanib, içidagi amalning birinçi bölib işlaşini ta'minlaydi (huddi matematika va dasturlaşdagi kabi). Masalan, (AB)A regex uçun AB yöq yoki bir neça marta qatnaşgan hamda A bilan tugagan sözlar mos keladi: AA, ABA, ABABABA. Agar qavslar qöyilmaganda, ya'ni ABA holatida AA, ABA, ABBBAA sözlarini topgan bölardi.

Amallarning bajariliş tartibi - parenthesis (1), closure (2), or (3), concatenation (4).

Qöşimça amallar

Şuningdek, qulaylik uçun qöşimça amallar ham kiritilgan.

Qulayligi - ba'zi holatlarda uzun regex'ni qisqartirilgan şaklda yoziş imkoniyati borligida. Masalan (A|B|C|D|E)(A|B|C|D|E)* ni qisqaça qilib [A-E]+ körinişida yozsa böladi.

Flags

Character groups

Törtburçak qavs içiga olingan belgilar - belgilar guruhi (character groups) deyiladi. Bunda ulardan biri uçrasa yetarli böladi. Masalan [hc]ello - hello va cello sözlarini topadi. jello, ello sözlari mos kelmaydi.

**Negated character groups **

Character groups bilan bir xil va ^ - negativ (inkor qiluvçi) belgi qöşiladi. Bunda törtburçak qavs içida berilgan belgilar yöq bölsa regex mos keladi. Masalan, [^hc]ello uçun hello va cello sözlari topilmaydi, jello sözi mos keladi.

Multiple range item matçes

Agar berilgan range içidan faqat bitta belgini topiş kerak bölsa ^ va belgilaridan foydalaniladi.

/^[A-Z]$/.test('A') // true
/^[A-Z]$/.test('AB') // false
/^[A-Z]$/.test('Ab') // false
/^[A-Z-0-9]$/.test('1') // true
/^[A-Z-0-9]$/.test('A1') // false

Meta-çaracters

\d: istalgan raqam uçun, [0-9] bilan teng.

\D: istalgan raqam bölmagan belgi uçun, [^0-9] bilan teng.

\w: istalgan alphanumeric belgi va "_" (underscore) uçun, [A-Za-z_0-9] bilan teng.

\W: istalgan alphanumeric belgi va "_" (underscore) bölmagan holat uçun, [^A-Za-z_0-9] bilan teng.

\s: probel (whitespace) belgilar uçun: space, tab, yangi qator va unicode space.

\S: whitespace bölmagan belgilar uçun.

\0: null uçun mos keladi.

\n: yangi qator uçun mos keladi.

\t: tab uçun mos keladi.

\uXXXX: XXXX kodli unicode belgi uçun mos keladi (\u bölişi majburiy).

. (nuqta): yangi qatordan taşqari istalgan belgi uçun mos keladi (wildcard).

[^]: istalgan belgi uçun mos keladi (yangi qator belgisi - \n ni ham öz içiga oladi).

Quantifiers

|, {}, * va + quantifier'lar haqida yuqorida töxtaldik. Qolganlari bilan tanişamiz.

?: özidan oldingi belgini 0 va undan köp marta qaytarilişi mumkinligini belgilaydi. * bilan öxşaş.

var regex = /hii?d/;
console.log(regex.test('hid')); // true
console.log(regex.test('hiid')); // true
console.log(regex.test('hiiid')); // false

^: matnning boşini mos kelişini aniqlaydi.

var regex = /^h/;
console.log(regex.test('hi')); // true
console.log(regex.test('bye')); // false

$: matnning ohiri mos kelişini aniqlaydi.

var regex = /.com$/;
console.log(regex.test('test@email.com')); // true
console.log(regex.test('test@email')); // false

{N,} kamida N ta belgi bölişini tekşiradi.

var regex = /hi{2,}d/;
console.log(regex.test('hiid')); // true
console.log(regex.test('hiiid')); // true

{N,M}: belgining minimum N, maksimum M marta bölişini tekşiradi.

var regex = /hi{1,2}d/;
console.log(regex.test('hid')); // true
console.log(regex.test('hiid')); // true
console.log(regex.test('hiiid')); // false

Regex'ni tekşiriş yoki biror noodatiy regex işlab çiqiş uçun onlayn servislar talaygina. Kamina regextester.comni işlataman.

Keyingi mavzular regular expressions uçun algoritmlar haqida böladi.