Dasturchi, frilanser, gik va introvert
AI bilan ishlaganda ko‘p odam hamma narsani prompt deb ataydi. Aslida esa system prompt, user prompt va context bir xil narsa emas. Bu maqolada ularning vazifasi, o‘zaro ta’siri va xato qayerdan kelishini sodda misollar bilan tushuntiraman.
AI model ba’zan ishonchli ohangda noto‘g‘ri gapiradi. Bu holat hallucination deyiladi. Maqolada hallucination qayerdan kelishini va uni prompt, context, RAG, tool use hamda validation orqali qanday kamaytirish mumkinligini ko‘rib chiqaman.
RAG ko‘p joyda sehrli yechimdek ko‘rinadi. Aslida esa har bir AI mahsulotga RAG kerak emas. Bu maqolada RAG nima ekanini, qanday holatlarda foydali bo‘lishini va qachon oddiy prompt, yaxshi context yoki qidiruvning o‘zi yetarli ekanini tushuntiraman.
Har qanday chat oynasi agent emas. Oddiy chatbot asosan savolga javob beradi, AI agent esa maqsadga erishish uchun bir necha qadam tashlaydi, tool‘lardan foydalanadi va natijani tekshirishi ham mumkin.
Ko‘pchilik AI bilan ishlashni prompt san’ati deb o‘ylaydi. Aslida esa sifatli natija ko‘p hollarda chiroyli gapdan emas, to‘g‘ri yig‘ilgan contextdan keladi: hujjat, misol, cheklov, format va maqsad aniq bo‘lsa, javob ham ancha foydali chiqadi.
AI haqida o‘qiganda yoki video ko‘rganda eng ko‘p uchraydigan so‘zlar: context, prompt, model, token, agent, RAG, fine-tuning, inference. Bu maqolada shu atamalarni sodda tilda, amaliy misollar bilan tushuntiraman.
AI’ni o‘rganishni ko‘pchilik noto‘g‘ri joydan boshlaydi: faqat kurs yig‘ish, trend quvish, model nomlarini yodlash va amaliyotsiz nazariya bilan vaqt o‘tkazish. Boshlovchi uchun eng to‘g‘ri yo‘l esa sodda: bitta yo‘nalish tanlash, kichik loyiha qilish va har hafta natija chiqarish.
Yillar davomida turli tajribalar, kitoblar, maslahatlar va xatolar orqali bir narsani tushundim: pulni to‘g‘ri boshqarish – bu faqat ko‘p ishlash emas, balki tartib va intizomdir. Ushbu maqolada o‘zim uchun chiqargan asosiy moliyaviy xulosalarimni yozib qo‘ydim.
Dasturchilik dunyosida 20 yoshli “junior”ning energiyasi bilan 35 yoshli tajribali mutaxassisning qarashlari bir xil bo‘lmaydi. Vaqt o‘tgan sari qadriyatlar, kuch-quvvat, hatto motivatsiya ham o‘zgaradi. “Super-pupper” startaplar, “yozib bitolmaydigan” yangi g‘oyalar endi avvalgidek qiziq tuyulmaydi
Kamina hech qachon Iphone ishlatmaganman. Yagona holat - Iphone 14 chiqqanida, 14 Pro Max sotib olishni niyat qilgandim. Ammo qurilmani do'konda ishlatib, kattagina Dynamic Islandni ko'rgach yana fikrimdan qaytganman.